Όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ, εκφράζοντας τη λαϊκή αγανάκτηση για την οικονομική κρίση και δείχνοντας έναν άλλον δρόμο για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής στη χώρα, στις επόμενες βουλευτικές εκλογές θα είναι η νέα κυβέρνηση. Σε αυτά τα πλαίσια θέσαμε στο Βουλευτή κ. Γιάννη Αμανατίδη ερωτήσεις για τις πρώτες ημέρες που τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θα αναλάβουν το υπουργείο Παιδείας! Ποιο θα είναι το πρώτο μέλημα; Εχει σημασία να δούμε ποια είναι η θέση τους για την αξιολόγηση και τι στάση θα κρατήσουν, τι θα γίνει με τις προσλήψεις και το εκπαιδευτικό προσωπικό, τι θα αλλάξει στο σύστημα πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, και ποια θα είναι τα πρώτα μέτρα των πρώτων ημερών, δηλαδή, τι θα καταργηθεί άμεσα! Ο Βουλευτής κ. Γ. Αμανατίδης απαντά σε καίρια και καυτά ερωτήματα για τις πρώτες μέρες του ΣΥΡΙΖΑ στο τιμόνι της εκπαίδευσης. Ένα από τα πιο βασικά ζητήματα του εκπαιδευτικού κινήματος είναι η αντιμετώπιση της αξιολόγησης που με ταχύτατους ρυθμούς προωθεί το Υπουργείο Παιδείας. Ποια είναι η θέση του ΣΥΡΙΖΑ για το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών; Σε πρόσφατη ανακοίνωσή μας μας έχουμε δεσμευτεί ότι θα καταργήσουμε τους Νόμους 4024/11, 4142/13 και 3848/10 και το Προεδρικό Διάταγμα 152/13, δεν θα επικυρώσουμε εκ των υστέρων τετελεσμένα που απορρέουν από την εφαρμογή αυτού του αυταρχικού νομοθετικού πλαισίου, θα προχωρήσουμε, σε συνεργασία με την εκπαιδευτική κοινότητα, σε μια δημοκρατική αναδιάρθρωση του πλαισίου διοίκησης και οργάνωσης της εκπαίδευσης και θα επαναπροκηρύξουμε όλες τις θέσεις. Με τη θεσμοθέτηση της ΑΔΙΠΠΔΕ η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου έγινε ο κυριότερος μοχλός διαμόρφωσης της εσωτερικής ζωής του σχολείου, με αποτέλεσμα να υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή του σχολείου, στις μαθητικές δραστηριότητες και στον τρόπο εργασίας του εκπαιδευτικού. Οι εκπαιδευτικοί μετατρέπονται σε συμβολαιογράφους επιδόσεων, σε κυνηγούς χαρτιών -το paper disease- και οι μαθητές ωθούνται να διαβάζουν μόνο ό,τι είναι χρήσιμο για τις εξετάσεις. Είναι ανάγκη να υπάρξει από το κράτος στήριξη, εμπιστοσύνη και η αναγκαία επιμόρφωση στον εκπαιδευτικό, αναβάθμιση του κύρους και αναγνώριση του σημαντικού του έργου και όχι απαξίωση και τιμωρία υπό τη δαμόκλειο σπάθη της αξιολόγησης-χειραγώγησης και του πειθαρχικού δικαίου. Η ελληνική κοινωνία και η εκπαίδευση χρειάζονται ελεύθερους εκπαιδευτικούς, που θα κρίνονται με διαδικασίες που δεν θα στηρίζονται στην ανασφάλεια, στο φόβο και στις απολύσεις, αλλά θα συνδέονται με αναβαθμισμένη και μακράς διάρκειας επιμόρφωση αντί για τη συλλογή βεβαιώσεων στην οποία επιδίδονται τα τελευταία χρόνια. Απαιτούνται διαδικασίες που θα λαμβάνουν υπόψη τους τις κοινωνικές ιδιαιτερότητες των σχολείων και των μαθητών τους και δεν θα συνδέονται με τις επιδόσεις των μαθητών, που πνίγουν κάθε ενδιαφέρον κι αγάπη για τη γνώση και στραγγαλίζουν τη δυνατότητα των εκπαιδευτικών να την εμφυσήσουν. Η μείωση του αριθμού των εκπαιδευτικών μέσω της πολιτικής των μηδενικών προσλήψεων τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει ανυπέρβλητα προβλήματα στην πλήρωση των σχολικών μονάδων με εκπαιδευτικό προσωπικό και έχει αποψιλώσει τις υποστηρικτικές δομές του εκπαιδευτικού συστήματος (ενισχυτική διδασκαλία, πρόσθετη, βιβλιοθήκες κ.ά). Πώς θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό το πρόβλημα και τι μέτρα σχεδιάζει να πάρει; Η απάντηση είναι σαφής: Πρέπει να επανέλθουμε στην πρακτική των μόνιμων διορισμών, έτσι ώστε να καλυφθούν τα κενά και στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ως ΣΥΡΙΖΑ έχουμε δεσμευτεί ότι πρώτιστο μέλημά μας θα είναι να ξεκινούν τα μαθήματα στα σχολεία με επάρκεια σε διδακτικό προσωπικό, βιβλία και λοιπά αναγκαία υλικά. Επίσης, σκοπεύουμε να δώσουμε προτεραιότητα στα σχολεία που λειτουργούν στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας καθώς και στα παιδιά που συναντούν δυσκολίες στη μαθησιακή τους πορεία, επιδιώκοντας να αντισταθμίσουμε ουσιαστικά ελλείψεις και κενά που σχετίζονται με ευρύτερους κοινωνικούς παράγοντες. Τέλος, σε ό,τι αφορά τις σχολικές βιβλιοθήκες, θα επιδιώξουμε την άμεση και απρόσκοπτη επαναλειτουργία τους και την περαιτέρω ενίσχυσή τους, καθώς τις θεωρούμε θεσμό κομβικής σημασίας για όλη τη σχολική κοινότητα. Είναι γνωστή η θέση του ΣΥΡΙΖΑ για το λεγόμενο νέο Λύκειο. Ωστόσο δεν είναι το ίδιο γνωστό και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για τη μέση εκπαίδευση και το σύστημα πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση. Μπορείτε να μας δώσετε ένα περίγραμμα των θέσεών σας; Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ εντάσσει τη σημερινή Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στο πλαίσιο μιας ενιαίας 12χρονης δημόσιας εκπαίδευσης, που θα καλύπτει το σύνολο των παιδιών της αντίστοιχης ηλικίας (ως τα 18 τους χρόνια), ενώ παράλληλα προβλέπει δίχρονη δημόσια προσχολική για όλα τα νήπια 4-6 ετών. Δομικό στοιχείο των προτάσεών μας είναι η συνολική αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών σε όλο το εύρος της 12χρονης εκπαίδευσης με τρόπο που θα συμβάλλει σε μια πολυδιάσταση διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού και του νέου πολίτη. Στο επίπεδο του Λυκείου προωθούμε το Ενιαίο Λύκειο Θεωρίας και Πράξης, που θα ολοκληρώνει τη γενική μορφωτική συγκρότηση του νέου ανθρώπου παρέχοντας συνδυασμό θεωρητικών και πρακτικών αντικειμένων και δραστηριοτήτων. Σε αυτή τη διαδικασία – που θα προβλέπει ασφαλώς ένα μεταβατικό στάδιο συνύπαρξης των δύο τύπων Λυκείου, ουσιαστικά αναβαθμισμένων – θα εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια ουσιαστικού διαλόγου με την εκπαιδευτική κοινότητα και τους αρμόδιους φορείς. Σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, έχουμε ταχθεί υπέρ της αποδέσμευσης του Λυκείου από αυτή τη διαδικασία και της μετακίνησης του συστήματος προς την ελεύθερη πρόσβαση. Η πρότασή μας για ελεύθερη πρόσβαση στη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση:
1. Καταργεί οριστικά τον σημερινό χαρακτήρα του λυκείου ως μηχανισμού «προγύμνασης» των νέων για την πρόσβασή τους στη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
2. Αναβαθμίζει τον μορφωτικό ρόλο του λυκείου, γιατί το απελευθερώνει από τις εισαγωγικές εξετάσεις.
3. Απαλλάσσει την οικογένεια από τις δυσβάσταχτες δαπάνες για φροντιστήρια.
4. Δημιουργεί προϋποθέσεις για να αγαπήσουν οι νέοι τη γνώση χωρίς τον ανταγωνισμό των εξετάσεων αλλά και να αξιοποιήσουν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους ανακαλύπτοντας κλίσεις και δεξιότητες αλλά και να χαρούν τα χρόνια της εφηβείας τους. Βασικές προϋποθέσεις για την καθιέρωση της ελεύθερης πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι αφενός η αξιοποίηση και ανάπτυξη υφιστάμενων υποδομών και του επιστημονικού δυναμικού των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων και αφετέρου η μετά το Ενιαίο Λύκειο συγκρότηση ενός δημόσιου και δωρεάν συστήματος μεταλυκειακής τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, με ανοικτές βέβαια διόδους προς τα ΑΕΙ. Αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία σε αυτό δίκτυο της δημόσιας μεταλυκειακής τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, γιατί πεποίθησή μας είναι πως το δημόσιο πρέπει να παρέχει το σύνολο των αντίστοιχων ειδικοτήτων που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία. Καμιά οικογένεια δεν πρέπει να εξαναγκάζεται να πληρώνει δίδακτρα για την εξειδίκευση των παιδιών της. Κάτι τελευταίο. Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει Κυβέρνηση μπορείτε να μας πείτε κάποια μέτρα του Υπουργείου Παιδείας τα οποία θα καταργήσει άμεσα; Θα υπάρξουν άμεσες ενέργειες σε θεσμικό – διοικητικό και λειτουργικό επίπεδο. Επιγραμματικά θα μπορούσα να αναφέρω:
1. Κατάργηση των μνημονιακών νόμων που αφορούν την παιδεία. Θέσπιση μεταβατικού δημοκρατικού θεσμικού πλαισίου λειτουργίας όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης.
2. Επαναπρόσληψη όλων όσοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα ή απολύθηκαν. Κατάργηση της «εργασιακής εφεδρείας» και των ευέλικτων μορφών εργασίας στην εκπαίδευση. Κανένας εκπαιδευτικός και κανένας σχολικός φύλακας δεν περισσεύει.
3. Τήρηση της νομιμότητας στη λειτουργία των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων, διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων των ιδιωτικών εκπαιδευτικών και των εργαζόμενων σε αυτά.
4. Πάγωμα των καταργήσεων– συγχωνεύσεων στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και επαναλειτουργία σχολικών μονάδων που καταργήθηκαν (νηπιαγωγεία- δημοτικά-γυμνάσια-λύκεια) βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.
5. Κατάργηση του σημερινού χαρακτήρα του λυκείου ως μηχανισμού «προγύμνασης» των νέων για την πρόσβασή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
6. Κατάργηση του εξετασιοκεντρικού συστήματος και αντικατάστασή του με ένα διαρκή πολύπλευρο έλεγχο των γνώσεων. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα πάρει άμεσα μέτρα για να μην καταρρεύσει η δημόσια εκπαίδευση με στόχο να διασωθούν και να μπορέσουν να λειτουργήσουν τα σχολεία και η Ανώτατη Εκπαίδευση και να τεθούν οι βάσεις για την εκπαιδευτική ανασυγκρότηση. Σήμερα, με μια κοινωνία φτωχοποιημένη, επιβάλλεται να εγγυηθούμε ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα μπορούν να καλύψουν τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες δωρεάν στα δημόσια σχολεία και να παρθούν αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη της σχολικής αποτυχίας και μαθητικής διαρροής. Επιβάλλεται να μειωθούν οι εξετάσεις, ώστε να αυξηθεί ο διδακτικός χρόνος, όπως και να γενικευθεί το ολοήμερο σχολείο στο δημοτικό και το γυμνάσιο ώστε οι μαθητές να μένουν στο σχολείο και να ασχολούνται με μουσική, καλλιτεχνικές δραστηριότητες, αθλητισμό, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ξένες γλώσσες. Απαιτείται να λειτουργούν τα σχολεία ως κέντρα πολιτισμού και δραστηριοτήτων όχι μόνο για τους μαθητές αλλά και για τη γειτονιά. Ταυτόχρονα απαιτείται να αντιμετωπίσουμε άμεσα τον υποσιτισμό των παιδιών και τη χειμαζόμενη οικογένεια με συσσίτια στα σχολεία και πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε όλα τα παιδιά. Βέβαια, στον περιορισμένο χώρο μιας συνέντευξης είναι αδύνατο να περιγραφούν αναλυτικά όλα όσα περιλαμβάνονται στην πολιτική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την Παιδεία (Νηπιαγωγεία- ειδική εκπαίδευση- ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό –ιδιωτική εκπαίδευση κ.ά.), ωστόσο προσπάθησα να δώσω τα κύρια σημεία της. Επιτρέψτε μου τέλος να προσθέσω ότι η διαδικασία για μια μεγάλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: τη καθολικότητα του δικαιώματος στη μόρφωση σε ένα δημόσιο ποιοτικό εκπαιδευτικό σύστημα με δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή και εκπαίδευση και ενιαία 12χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση για όλα τα παιδιά.
Ο πραγματικός και όχι προσχηματικός διάλογος με όλους τους εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς φορείς, τους μαθητές, φοιτητές και γονείς για την αναγέννηση της παιδείας του τόπου μας είναι απαιτούμενο και η ικανή και αναγκαία συνθήκη για την μεταρρύθμιση αυτή η οποία χωρίς επαρκείς δαπάνες δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί.
